/ 312‌
 
آراء المراجع في الحج - ج2
 

الجزء الثانى

مقدمه

بر كسى پوشيده نيست كه مناسك و مسائل فقهى حج داراى گسترۀ عظيم بوده و هرروز كه مى‌گذرد با وقوع مسائل مستحدثه، بر گسترۀ آن افزوده مى‌شود.

زرارة بن أعين كه از شاگردان برجستۀ امام صادق (عليه السلام) است، خطاب به آن حضرت مى‌گويد:

«حدود چهل سال است كه از حج مى‌پرسم و شما پاسخ مى‌دهيد و هنوز هم مسائل آن تمام نشده است.

و امام صادق (عليه السلام) در پاسخ وى فرمودند:

«خانه‌اى كه دو هزار سال پيش از پيدايش آدم (عليه السلام) حج گزارده مى‌شده است، توقع دارى در چهل سال مسائل آن پايان يابد؟» (1)

اكنون در اين زمان با وقوع مسائل مستحدثه و تعدّد فتاوى مراجع، كار براى عموم مردم و به ويژه روحانيون محترم كاروان‌ها مشكل‌تر گرديده است.

آية اللّٰه حاج شيخ على افتخارى از پيش‌گامانى هستند كه با تأليف كتاب ارزشمند «آراء المراجع في الحج» تلاش كردند تا نظريات فقهى مراجع معظّم‌

____________

(1) وسائل الشيعة، ج 11، ص 12، ح 1؛ من لا يحضره الفقيه، ج 2، ص 519، باب نوادر الحج.

 
15